Mae Cyngor Llyfrau Cymru yn lansio blwyddyn o ddathlu yn 2026 wrth i Wobrau Tir na n-Og droi’n 50.

Gwobrau Tir na n-Og yw’r gwobrau hynaf ar gyfer llenyddiaeth plant yng Nghymru. Ers 1976 maent wedi dathlu dawn a chreadigrwydd awduron a darlunwyr sydd naill ai’n creu gweithiau gwreiddiol yn Gymraeg, neu’n ysgrifennu am themâu neu gefndiroedd Cymreig dilys drwy gyfrwng y Saesneg.

Dywedodd Bethan Jones, Pennaeth Adran Llyfrau Plant a Hyrwyddo Darllen: “Mae gennym flwyddyn wych wedi ei threfnu i ddathlu’r pen-blwydd arbennig hwn ar gyfer Gwobrau Tir na n-Og. Bydd gwobrau Cymraeg a Saesneg 2026 yn cael eu cynnal dros y gwanwyn a’r haf, ac mae gennym galendr llawn-dop o weithgareddau a digwyddiadau bendigedig fel bydd modd i ddarllenwyr o bob oedran ymuno â ni i ddathlu 50 mlynedd o’r llyfrau gorau i blant a phobl ifanc.

 

“Mae’r paneli beirniaid wedi cwrdd yn barod i ystyried y cyfrolau a enwebwyd ar gyfer y gwobrau ac mae’n anhygoel gweld cymaint o lyfrau gwych yn gymwys eleni. Rydym yn edrych ymlaen yn arw at ddatgelu’r rhestrau byrion yn y gwanwyn a mwynhau’r dathliadau gydag ysgolion, siopau, llyfrgelloedd a darllenwyr dros y flwyddyn i ddod.”

Caiff Gwobrau Tir na n-Og eu trefnu’n flynyddol gan Gyngor Llyfrau Cymru a’u cefnogi gan CILIP Cymru Wales.

Mae aelodau’r paneli beirniaid wedi bod yn brysur dros y misoedd diwethaf yn darllen y llyfrau a enwebwyd ar gyfer y gwobrau. Dan arweinaid Rhys Dilwyn Jenkins, Cadeirydd y panel Cymraeg, a Karen Gemma Brewer, Cadeirydd y panel Saesneg, mae wyth o feirniaid wedi ymgynull i drafod y teitlau dan sylw. Cwrdd ag aelodau’r paneli ar wefan y Cyngor Llyfrau. Beirniaid 2026 | Cyngor Llyfrau Cymru

Mae tri chategori i’r gwobrau: Llyfrau Cymraeg Cynradd (4–11 oed), Llyfrau Cymraeg Uwchradd (11–18 oed) a’r Llyfr Saesneg gyda chefndir Cymreig dilys ar gyfer cynradd neu uwchradd (4–18 oed).

Cyhoeddir y rhestrau byrion yn y gwanwyn, a cheir mwy o wybodaeth am Wobrau Tir na n-Og a’r flwyddyn o ddathlu 2026 ar wefan y Cyngor Llyfrau trwy’r flwyddyn ar llyfrau.cymru

Mae Cyngor Llyfrau Cymru wedi derbyn £350,000 gan Lywodraeth Cymru trwy Cymru Greadigol fel rhan o’r £2.5miliwn o gyllid ychwanegol a gyhoeddwyd ym mis Rhagfyr 2025 i gefnogi’r diwydiannau creadigol.

Dosbarthwyd £335,000 yn uniongyrchol i gyhoeddwyr llyfrau a chylchgronau sydd wedi derbyn Grant Cymorth Hanfodol yn seiliedig ar eu rhaglenni cyhoeddi. Bydd £15,000 ychwanegol yn cael ei ddefnyddio i gynorthwyo Panel Pobl Ifanc y Cyngor Llyfrau i greu mwy o gynnwys ymgysylltu â darllen i bobl ifanc.

Dywedodd Helgard Krause, Prif Weithredwr Cyngor Llyfrau Cymru: “Rydym yn ddiolchgar iawn i Lywodraeth Cymru am yr arian ychwanegol hwn sydd mor angenrheidiol. Mae’r arian unwaith-ac-am-byth hyn wedi ein galluogi ni i greu’r Grantiau Cymorth Hanfodol, a thrwyddyn nhw mae £335,000 wedi ei dalu’n uniongyrchol i gyhoeddwyr i’w cynorthwyo i oroesi’r cyfnod heriol yma, adeiladu rhywfaint o wydnwch yn y sector ac i hybu gwerthiant llyfrau.

 

“Rydym hefyd wedi sicrhau cyllid i’n Panel Pobl Ifanc dawnus a chreadigol er mwyn hyrwyddo mwy o lyfrau o Gymru, yn y Gymraeg a’r Saesneg. Mae’n hynod gyffrous i drosglwyddo rheolaeth i’r panel a fydd yn datblygu cynnwys digidol i gyrraedd darllenwyr ifanc eraill, yn dathlu llyfrau o Gymru a’u rhannu nhw gyda’r byd.”

Dywedodd y Gweinidog dros Greadigol, Jack Sargeant: “Mae’r diwydiant cyhoeddi yn rhan hanfodol o stori greadigol Cymru ac rydym yn falch iawn o’r dalent sy’n bodoli ar draws y sector. Rydym yn parhau i fod yn ymrwymedig i warchod y diwydiant pwysig hwn, tra’n cydnabod yr heriau ariannol sy’n wynebu’r Cyngor Llyfrau a’r sector ar hyn o bryd.

 

“O awduron, i ddarlunwyr, i olygyddion – mae ein cyhoeddwyr yn arddangos lleisiau Cymreig yn gyson ar lwyfan fyd-eang. Nid dim ond fel diwydiant sy’n ffynhonnell ddiwylliannol ac economaidd bwysig i Gymru, ond hefyd, gyda mentrau fel y Panel Pobl Ifanc, rydym yn meithrin y genhedlaeth nesa o ddarllenwyr a chrewyr, ac yn sicrhau bod Cymru’n parhau i fod yn wlad lle mae llenyddiaeth yn ffynnu.

 

“Rydym yn parhau i gefnogi cyhoeddwyr, dathlu ein hawduron ac yn annog creu llyfrau o ansawdd uchel – llyfrau y gellid ymfalchïo ynddynt ar lefel ryngwladol.”